Featured Pazarlama

Kara Cuma Nedir? 2019 Türkiye Kara Cuma Verileri

Pinterest LinkedIn Tumblr

Last Updated on

Her sene karşımıza çıkan Kara Cuma’nın ortaya çıkış şeklini biliyor musunuz? Türkiye’ye Kara Cuma nasıl geldi?

Peki firmalar bu yıl nasıl stratejiler izlediler? 2019 yılı Kara Cuma Türkiye için nasıl geçti? Bu yazımızda bu soruların cevaplarını bulabilirsiniz.

İyi okumalar dileriz Sevgili Markethinkerlar. 🙂

Kara Cuma’nın Tarihi

Amerika Birleşik Devletleri çıkışlı olan Black Friday, Şükran Günü’nden sonraki ilk Cuma gününe verilen bir isimdir. ABD’de Şükran Günü Kasım ayının Perşembe günü başlıyor.

1950’lerin başında, insanlar Şükran Günününden sonra kendilerini alışverişe verip kaba tabirle kafa tatili yapıyorlarmış. Bu yoğun alışveriş dönemlerinde ciddi derece trafik problemleri yaşanıyor hatta şiddete varan olaylar oluyormuş. Yaşanan bu olaylardan sonra Black Friday’in isim babası Philadelphia polisi olmuş.

Kara Cuma nasıl başladı

Black Friday için aynı zamanda Christmas’ın resmi alışveriş sezonunu başlattığını söyleyebiliriz.

Siyah renk, çoğu zaman negatif anlamlara gelecek şekilde kullanılmaktadır. Black Friday isminden sonra ABD’de bazı kötü günler başına Black eklenerek kullanılmaya başlandı. Perakendeciler için bu durum tatmin edici değildi. Bu ismi pozitife çekmek isteyen perakendeciler yılın sadece bu gününe özel büyük indirimler yapma sözü verdiler. Bu şekilde ABD’de resmi olarak Black Friday başlamış oldu.

Türkiye’de Kara Cuma

Türkiye’de Kara Cuma ne zaman başladı? Türk tüketicisinin bu indirim günlerine bakış açısı nasıl? Firmalar nasıl stratejiler izliyorlar?

Türkiye’de Kara Cuma Nasıl Başladı?

Kara Cuma ilk olarak 2014 yılında karşımıza çıkıyor. Tüm Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Federasyonu (TAMPF) tarafından Shopping Fest kapsamında başlatılan bu gün aslında 2013 yılında başlatılmak istenmiş fakat Gezi olayları nedeniyle 2014 yılına ertelenmiş.

Yıllar ilerledikçe, online alışverişin önemli bir hal almasıyla festivallerden digital kampanyalara dönüşmüş oldu. Özellikle büyük markalar, kendilerine özel Kara Cuma kampanyaları üretmeye başladılar. Farklı isimlerle anılan Kara Cuma, bir çok firmanın katıldığı özel bir indirim gününe dönüşmüş oldu.

Firmaların Kara Cuma Stratejileri

Türkiye’de Black Friday’e katılan bir çok büyük firmayı görüyoruz. Bunlardan bazıları; Trendyol, Hepsiburada, GittiGidiyor, N11 gibi isimler.

Bir çok firma Black Friday ismini türkçeleştirip kendilerine özel isimler oluşturmuş, bazıları ise bu gün ile birlikte kampanya tarihlerini de değiştirmişler.

En çok konuşulan firmalardan biri olan Trendyol’dan bahsetmek istiyorum.

Trendyol

Efsane Günler sloganıyla karşımıza çıkan Trendyol, Black Friday’i kendine göre özelleştiren markalardan. 25 – 29 Kasım arasında düzenlenen Efsane Günler’de 70%’e varan indirimleri görmek mümkün.

Trendyol’un Pazarlama Stratejisi

Kendi adıma en çok reklamlarına maruz kaldığım marka Trendyol demek sanırım yanlış olmaz. Minibüsten, dijital medyadaki reklamlara, sokakta reklam panosu taşıyan insanlara kadar her yerde karşıma Trendyol çıkıyor.

Trendyol’un offline pazarlama ve online pazarlama çeşitlerini kullanarak agresif bir şekilde reklam yaptığını söyleyebiliriz. Fakat bu durum tüketiciyi bıktırma yolunda hızlı adımlarla ilerliyor. Aldığımız duyumlara göre Trendyol yaklaşık olarak 20 Milyon TL değerinde reklam kampanyası yürütmüş.

Tüketicilerin Efsane Günler’de Trendyol ile Yaşadığı Sorunlar

Sosyal medyadan bir çok kullanıcı Trendyol’un Efsane Günler kampanyası hakkında paylaşımlar yapıyor. Temel olarak gözlemlediğim iki adet sorun var.

I. Aşırı reklama maruz bırakılma

Bir çok insanın en çok şikayet ettiği konulardan biri Trendyol’un çok fazla reklam yapması. Twitter’da bunu espirili bir dil kullanarak yayınlayan kullanıcılardan bazılarını sizlere göstermek istedim.

trendyol reklamlarına gelen tepkiler
trendyol reklamlarına gelen tepkiler
II. Yanlış fiyat bilgisi

En önemli konu bence yanlış fiyat gösterilmesi. Trendyol’un bu konuda bir açıklaması yok. Özellikle geçen sene birkaç kullanıcının bu konuyu paylaşmasıyla bu sene daha da gündeme geldi. Gerçekten de bazı ürünlerin indirimden önce 100 lira olup, Efsane Cuma günleri kapsamında 150 liraya satıldığını görmek üzücü.

Aşağıda denk geldiğim Paşabahçe’nin bir ürünü kendi sitelerinde ve Trendyol’da çok farklı fiyatlara satılıyor. Twitter’da konunun duyulmasının ardından Trendyol önce ürün fiyatını güncelledi daha sonra ürünü tamamen kaldırdı.

Trendyol paşabahçe şarap karafı fiyat yanıltmacası

Yaşanan Diğer Problemler

Bunların yanı sıra tüketiciler teslimat süresi, kargolanma süreci, bildirim körlüğüne varan email trafiği gibi problemler yaşadılar.

Cambly markasını duymuşsunuzdur. Çoğu zaman influencerlar aracılığıyla karşımıza çıkıyorlar ve %50’ye varan indirimler sunuyorlar. Fakat bu sene, Black Friday’e özel %60 indirim sunduklarını belirten çok fazla email gönderdiler. Bu kullanıcıda bildirim körlüğüne neden oldu.

Hepsiburada’da ise kendi teslim ettikleri ürünlerin kargolanma süreci yaklaşık 2 haftayı bulduğunu gözlemledim. Hatta teslimat tarihi ile birlikte bu çok daha ileri bir zamana denk geliyor çünkü Hepsiburada kendi markası olan HepsiJet ile dağıtımlarını gerçekleştiriyor.

Migros’un 5999 liraya iPhone 11 vermesine değinelim. Mağazalarında oluşan izdiham videolarına denk gelmişsinizdir. Aslına bakarsanız bu reklamı “yanıltıcı reklam” olarak değerlendirebilir miyiz? Pek sayılmaz. Neden derseniz, Migros “stoklarla sınırlıdır” ibaresini koyarak kendini garantiye alıyor. Yani diyor ki “Ben sizi kandırmadım, stoklarla sınırlı olduğunu söyledim”. Fakat kim der ki: Migros bu üründen sadece 3 markette(İstanbul) toplam 9 adet satışa sunacak? İşte bu noktada tüketicinin tüm güvenini kaybetmiş oldu. Yanıltıcı reklam yapmadı ama tüketicisinin zekasıyla resmen dalga geçmiş oldu.

Tüketicilerin Kara Cuma’ya Bakışı

Marketing Türkiye’nin özel olarak hazırlattığı araştırmadan bazı veriler paylaşmak istiyorum. Araştırmaya katılan kitlenin 50%lik bir kısmı Black Friday’e aşina olduğunu ve 19%’u alışveriş yapmak için Kara Cuma’yı beklediklerini belirtiyorlar.

Yapılan alışverişin 80%lik kısmını giyim kategorisi oluştururken, tüketiciler indirimlerin yeterli olmamasından şikayetçi. Aynı zamanda bu kitle için fiyat, ürün ve marka arasındaki en önemli kriterin “ürün” olduğu ortaya çıkıyor.

Kara Cuma Türkiye 2019 Verileri

Bu seneki Black Friday Türkiye’de daha fazla ilgi görmüşe benziyor. Geçen seneye oranla %45 daha fazla alışveriş yapılmış.

Yapılan toplam alışverişin sayısı 2 milyon 265 bini aşmış durumda.

Bu sene daha çok e-ticaret platformlarının aktif olduğunu görüyoruz.  E-ticaret siteleri tam tamına 1.220 e-mail kampanyası yaparken, toplam gönderilen email sayısı 92 milyonu aşmış durumda.

Tüketicilerin büyük çoğunluğunu 22 – 34 yaş arası oluştururken, alışveriş için en çok tercih edilen saat 00:00 – 01:00 arası olmuş.

Aşağıdaki infografiklerde 2018 yılının ve 2019 yılına ait daha detaylı verileri bulabilirsiniz.

Related digital kara cuma 2019 verileri
Related digital kara cuma 2019 verileri
Related digital kara cuma 2019 verileri
Related digital kara cuma 2019 verileri

Son Söz

Tüm dünyada ilgi gören Black Friday, Türkiye’de oldukça ilgi görüyor. İncelediğimiz verilere göre bu sene firmalar başarılı bir alışveriş sezonu geçirmiş durumda. Stratejileri farklı olsa da bazı firmalar etik kurallarının dışına çıkmış gibi gözüküyor. İndirim kandırmacaları, tüketiciye yaşattıkları bildirim körlükleri gibi nedenlerle… Neyse ki, bu Black Friday’den sağ çıkmış durumdayız. 🙂

Reklam kampanyaları düzenlerken bunu etik bir şekilde yapmak önemli. Önemsediğiniz tek şey sadece para ise zaten her yol mübahtır. Fakat müşterilerinizde değer yaratmak, onlarla bağ kurup tekrar tekrar aynı müşterilere satış yapmak, yeni müşteriler edinmek istiyorsanız kampanyalarınızı stratejik bir şekilde planlamalısınız. Tüketicinin değer verdiği şeyleri gözardı etmemek iyi bir başlangıç olacaktır.

Lisans derecemi Işık Üniversitesi'nde Uluslararası Ticaret bölümünde Ocak 2019 tarihinde tamamladım. Mezun olduktan hemen sonra Bitcoin Ödeme Ağ Geçidi sunan Arf'ta Growth Marketing uzmanı olarak çalışmaya başladım. Oradan ayrıldıktan sonra girişimcilik projelerimi hayata geçirmek üzere çalışıyorum. Uzmanlaşmaya çalıştığım ve ilgi duyduğum alanlarında başında "pazarlama" gelmektedir. Vakit buldukça pazarlama hakkında yazılar yazıyor ve platformumuzu geliştirmeye çalışıyorum.

Yorum Yapın